Liệu có phép tiên?

Ăn nhiều nhưng lại nghiêng về hoạt động tĩnh “kéo” nhiều người lâm vào trạng thái thừa cân, béo phì. Đa số phụ nữ ám ảnh với thân hình có da có thịt của mình đến mức tự ti và vì thế họ sẵn sàng lao vào cuộc đua giảm cân hoặc nhờ đến phép tiên của thực phẩm chức năng giảm cân. 

Hấp lực từ những lời quảng cáo

Không thể phủ nhận, con người càng ăn sung mặc sướng, xã hội càng có nhiều người thừa cân. Nắm bắt được khát khao giảm cân mà không phải hành xác, nhịn ăn hay bò ra tập thể dục của người tiêu dùng, các nhà sản xuất đã tung ra nhiều sản phẩm thực phẩm chức năng giảm cân (TPCNGC) với những “cam kết” hấp dẫn, bùi tai.

Để có chỉ số cân nặng phù hợp rất nhiều chị em tìm đến "thần dược" giảm cân 

Với chức năng khá “kêu”: “giải độc, lợi tiểu, có tác dụng tiêu hủy mỡ thừa, khống chế thu nhiệt lượng, giảm béo khoa học nhất hiện nay, làm giảm cảm giác đói nhưng không ảnh hưởng đến cơ thể”, TPCNGC Lishou đã đánh trúng tâm lý của chị em phụ nữ và rất ăn khách. Thế nhưng, ít ai biết, hoạt chất sibutramine có trong Lishou là hoạt chất độc hại và gây ra những xáo trộn khó lường cho cơ thể. Chị Mỹ Hoa (Hàng Đào, Hà Nội) kể lại: “Sau khi sinh em bé, tôi tăng 10kg, vì phải bồi bổ trong thời gian cho con bú nên tôi không thể giảm cân ngay. Khi bé được hai tuổi, tôi vẫn rất khó khăn trong vấn đề giảm cân, nghe mấy bà bạn nói về công dụng của loại TPCNGC Lishou, tôi đã cẩn thận tìm mua một hộp (loại viên nang) tại nhà thuốc Tây phố Hàng Đào. Thế nhưng, chẳng hiểu vì lý do gì sau khi uống được 3 viên, bụng tôi như bị đầy hơi, đau và tiêu chảy. Tôi liền ngưng dùng và đến nhà thuốc Tây tìm hiểu, nhưng người bán cũng không thể biết nguyên do để giải thích với tôi. Tôi đành ra về với nỗi ấm ức giảm cân thất bại”.

Thị trường TPCNGC hiện đang ở tình trạng vàng thau lẫn lộn. Bên cạnh một số sản phẩm có chất lượng, bảo đảm an toàn đã xuất hiện nhiều TPCNGC dỏm làm người tiêu dùng “phá sản” mục đích giảm cân, hoặc giảm cân nhưng bị rối loạn tiêu hóa như đi tiêu, tiểu nhiều do thuốc chứa các loại dược thảo có tác dụng tẩy xổ và lợi tiểu. Dùng những loại TPCNGC dạng này, bạn hay rơi vào tình trạng mệt mỏi, dễ tăng cân trở lại sau khi ngưng sử dụng.

Trên thị trường TPCNGC hiện đang ở tình trạng vàng thau lẫn lộn 

Theo thống kê từ sở y tế, mỗi năm có khoảng 37% người tiêu dùng phải vào bệnh viện chữa trị do sử dụng TPCN không đúng cách (kể cả sử dụng TPCNGC). Vừa qua, Cục Quản lý dược (Bộ Y tế) đã khuyến cáo và cấm lưu hành TPCNGC Lishou. Đặc biệt, Lishou giả gây nguy hiểm với những người có tiền sử bệnh tim mạch, tăng huyết áp. Nếu dùng ở liều cao sẽ làm tăng nhịp tim, gây rối loạn hệ thống tim mạch. Bên cạnh đó, Cục Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) đã cảnh báo ngưng dùng ngay thực phẩm giảm cân Hydroxycut, vì gây tổn hại cho gan. Ngoài ra, hơn 10 sản phẩm TPCNGC dỏm và quá đát khác cũng được cơ quan chức năng Việt Nam nghiêm cấm lưu hành trên thị trường từ tháng 11.2011.

Dùng đúng cách

Ngoài yếu tố không mong muốn do nhà sản xuất hay thị trường thả lỏng trong khâu kiểm định và cung cấp, TPCNGC vẫn là nhu cầu cần thiết của người tiêu dùng.

Hiện trên thị trường đang có những sản phẩm TPCNGC đáng lưu ý như Lab well Pro Slim (viên uống), Cambrige Diet (viên nang), Herbalife Tea Concentrate (trà thảo mộc) Personalized Protein Powder (bột protein), tảo xoắn Spirulina L-Carnitine, AST-Dymetadrin-Xtreme (viên nén), Optimum-Mega-Fat Burner (viên nén)… Thông thường các sản phẩm này đều có tác dụng tăng chuyển hóa, đốt cháy lượng mỡ thừa, giảm tích tụ mỡ, giảm mỡ trong máu, trong gan, tim, thải độc, tiêu đốt calo, săn chắc các mô trên cơ thể. Đặc biệt hơn, TPCNGC không làm mất hoàn toàn chất dinh dưỡng trong cơ thể.

Thông thường, dư cân béo phì là do ăn uống thừa chất dinh dưỡng (đường bột, béo) sinh năng lượng nhưng năng lượng không tiêu hao đi mà tích tụ thành mỡ do thiếu vận động. Vì vậy, để giảm cân nên áp dụng chế độ dinh dưỡng thích hợp (ăn kiêng) và tập luyện thể dục điều độ. TPCNGC chỉ có tác dụng hỗ trợ, không tác động đến hai yếu tố vừa kể. Đặc biệt dạng TPCNGC được quảng cáo thổi phồng lên chỉ trong 5 ngày giảm 3kg là không đáng tin cậy.

Giảm cân quá nhanh thường không tốt cho sức khỏe, vì trong thời gian ngắn, cơ thể phải kiêng khem các chất dinh dưỡng bấy lâu nay đã được cung cấp thừa mứa và tiêu hao quá nhiều năng lượng trong khi chưa có sự thích nghi. Tùy theo thể trọng mỗi người mà sự giảm cân trong khoảng thời gian có khác nhau, tốt nhất nên nhờ bác sĩ hoặc chuyên viên dinh dưỡng tư vấn.

Khi sử dụng TPCNGC, bạn nên xem xét yếu tố cơ địa để chọn sản phẩm. Và dù là thực phẩm chức năng tiên, nó cũng không thể giúp bạn giảm cân cái vèo nếu bạn vẫn ăn nhiều và không hoạt động.

Chị Mạc Thủy, (Q.Phú Nhuận, TP.HCM) cho biết: “Tôi dùng TPCNGC dạng bột có mùi thơm rất giống loại bột ngũ cốc của trẻ em. Sau 6 tháng sử dụng, tôi giảm được 4kg nhưng ngưng sử dụng 3 tháng tôi lại bị tăng cân 4kg trở lại. Thế nhưng, cô bạn tôi cũng sử dụng TPCNGC này song không hề bị tăng cân giống tôi. Hỏi lại mới biết cô bạn áp dụng chế độ ăn kiêng sau khi ngưng sử dụng TPCNGC và hiệu quả là không bị trở lại tình trạng nặng cân như trước đó”. Tương tự, Chị Nguyên Phương (Q.Tân Bình, TP.HCM) sử dụng TPCNGC viên nang, chỉ trong vòng 20 ngày giảm 2kg nhưng sau khi ngưng sử dụng cũng bị trở lại tình trạng như trước khi sử dụng TPCNGC.

Theo các nhà khoa học, TPCNGC không phải là thần dược, nó chỉ là phương thuốc hữu hiệu để ngăn ngừa và làm chậm quá trình phát triển các mô mỡ trong cơ thể. Bạn nên kết hợp phương pháp ăn kiêng hợp lý và các bài tập thể dục khi sử dụng TPCNGC để có hiệu quả tốt nhất. Nếu không, bạn sẽ bỏ cuộc trong tiến trình giảm cân dù có sử dụng TPCNGC.

Thực hiện chuyên đề: Nguyễn Bảo Hân

-------------------------------------

Giảm cân khoa học

Sức mạnh của TPCNGC không chỉ khiến phái đẹp gục ngã mà ngay cả cánh đàn ông cũng phải xiêu lòng. Không ít nam giới vì muốn giảm cân nhanh đã sẵn sàng bỏ ra bạc triệu mua TPCNGC về dùng. Theo khảo sát tại Trung Quốc, có tới 57,4% số người tiêu dùng mua các loại thực phẩm chức năng vì “hoa mắt” bởi công dụng thần kỳ của nó, trong đó TPCNGC chiếm đến 37% nhu cầu mua.

Vợ chồng cùng giảm cân

Với quyết tâm hừng hực giảm khoảng 5kg, chị Thu Nga (Q.1, TP.HCM) đến tiệm thuốc Tây xin tư vấn và mang về một hộp TPCNGC. Với hộp thuốc này, chị uống khoảng 1 tuần là hết. Các viên thuốc được nén lại nhỏ xinh khá dễ chịu, và được chị uống sau mỗi bữa ăn. Thực đơn bữa ăn dĩ nhiên cũng thay đổi, ít tinh bột, ít đạm, tăng lượng rau xanh và nước uống. Kèm theo đó, chị dành 20 phút mỗi tối đi bộ hoặc tập yoga. Kết quả khiến chồng chị cũng phải.... bật ngửa khi thấy vợ mình mi nhon hẳn ra, khuôn mặt bầu bĩnh trở thành trái xoan, vòng bụng cũng xẹp xuống thon gọn.

Quá trình giảm cân của chị Nga với sự hỗ trợ đắc lực của TPCNGC được xem là ví dụ hoàn hảo của việc giảm cân khoa học, không ảnh hưởng nhiều đến sự xáo trộn của cơ thể. Thấy vợ xuống cân ngoạn mục, chồng chị cũng xin gia nhập hội những người giảm cân. Anh lược bỏ hầu như thịt thà ra ngoài thực đơn, chỉ ăn cá, và chung thủy món gạo lức muối mè. Món ăn thần kỳ này kết hợp với việc uống viên TPCNGC, anh cũng xuống ký thấy rõ, từ người phốp pháp nặng 70kg (cao 1m63) anh đã xuống được 4kg trong 3 tháng. Điều đáng nói là sau khi đạt số ký cần giảm, anh ngưng uống TPCNGC nhưng vẫn duy trì chế độ ăn gạo lức muối mè, rau xanh, nhiều cá, anh vẫn không tăng ký và sức khỏe có phần phong độ hơn ngày xưa.

Dùng không đúng ảnh hưởng đến gan

TPCNGC là những chế phẩm bắt nguồn từ thực phẩm, dược thảo đã được chế biến, bổ sung, nhằm hỗ trợ quá trình giảm cân bằng phương pháp bao bọc chất béo và chất bột đường để chúng không hấp thu vào dạ dày, ngăn việc tạo mỡ dưới da, đốt cháy chất béo trong mô mỡ, làm giảm lượng mỡ thừa trong cơ thể. Các TPCNGC được đóng gói dưới nhiều hình thức: dạng bột, cao, sâm, nước, trà, viên nén, viên nang... và đặc biệt luôn được ghi rõ: "Đây không phải là thuốc và không được dùng để thay thế thuốc". Bộ Y tế không quy định TPCNGC phải bán trong nhà thuốc vì vậy sản phẩm được bày bán rộng rãi tại các siêu thị.

TPCNGC không có chức năng thay thế cho thực phẩm khác, mặc dù được chiết xuất và cô đặc từ nhiều loại nguyên liệu, thảo dược quý, tốt cho sức khỏe, nhưng nếu chỉ có “nạp” loại thực phẩm này thôi chưa đủ, nó không thể là thần dược có thể cải lão hoàn đồng, hay cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cho cơ thể. Khi sử dụng TPCNGC vẫn cần chế độ ăn thường ngày, chính thực phẩm có nguồn gốc tự nhiên vẫn là nguồn dưỡng chất dồi dào cung cấp đầy đủ muối khoáng và dinh dưỡng để cơ thể phát triển khỏe mạnh.

Do “nóng lòng” làm đẹp, nhiều người đã tự cho phép dùng quá liều lượng chỉ định trong hướng dẫn vì nghĩ TPCNGC là thực phẩm, không phải thuốc, nếu dùng nhiều có thể giảm cân nhanh…điều đó hoàn toàn sai. Bất kỳ loại thực phẩm nào khi vào cơ thể đều phải trải qua quá trình tiêu hóa, nếu sử dụng không đúng liều lượng sẽ tạo gánh nặng cho gan, từ đó các chất thừa tích tụ lâu ngày, không phân giải được gây khó chịu, gây viêm hoặc nặng hơn là xơ gan.

TPCNGC có thể sử dụng cho người lớn và trẻ em, tuy nhiên phải chọn sản phẩm chức năng riêng biệt cho từng lứa tuổi để không ảnh hưởng đến sức khỏe. TPCNGC có liều sử dụng tính bằng miligram, gram như thuốc. Đối tượng sử dụng có chỉ định rõ rệt như người già, trẻ em, phụ nữ tuổi mãn kinh, người có hội chứng thiếu vi chất, rối loạn chức năng sinh lý nào đó… Giá bán TPCNGC loại tốt từ 500 nghìn đồng trở lên.

Bài tập thể dục vàng giúp giảm cân

- Chạy bộ (tiêu hao 550 calo): giảm mập bụng dưới và đùi.

- Bơi (tốn 250 calo): giảm béo vùng tay, chân, nách và ngực.

- Đạp xe (tiêu hao 350 calo): Săn chắc vùng đùi và hông.

- Leo cầu thang (tiêu hao 400 calo): Thon gọn vùng bụng và đùi.

- Nhảy dây, lắc vòng (tốn 300 calo): Bài tập toàn thân hoàn hảo giúp bụng, chân, cơ đùi, cơ tay chắc khỏe và kích hoạt khớp nối xoay vòng nhịp nhàng.

Những trường hợp không nên sử dụng TPCNGC

Trường hợp béo phì bắt buộc phải dùng thuốc chứ không thể dùng TPCNGC, nếu muốn giảm cân hiệu quả tốt nhất nên đi khám bác sĩ hoặc chuyên viên dinh dưỡng để được tư vấn cụ thể trong việc giảm cân. Hiện nay, trên thế giới đã cảnh báo về nhiều loại TPCNGC có chứa thuốc chống béo phì, loại nguy hiểm đã bị cấm (như fenfluramine) hoặc chứa thuốc Đông y có thể gây tai biến như ma hoàng (ephedra).

Trong những trường hợp đặc biệt, người tiêu dùng vẫn phải sử dụng TPCNGC theo chỉ định của bác sĩ. Các nhà khoa học khuyến cáo, không nên lạm dụng TPCNGC hoặc hạn chế khẩu phần ăn. TPCNGC chỉ có tác dụng hỗ trợ, bổ trợ cho nhu cầu giảm cân mà thôi. Nó không thể thay thế thực phẩm trong các bữa ăn, đặc biệt khi sử dụng TPCNGC cần cân đối bổ sung thực phẩm chính cho cơ thể để đảm bảo sức khỏe.

Thực đơn tham khảo giảm 6kg trong vòng 3 tháng

Sáng: 1 tô hủ tiếu (400 calo)

Trưa: 1 chén cơm (200 calo), Sườn ram 500g (150 calo), Canh khoai mỡ tôm nõn (51 calo), 2 múi bưởi (51 calo)

Tối: ½ chén cơm (100 calo), Cá lóc kho 50g (80 calo), Canh cải ngọt (30 calo),Rau muống luộc (18 calo)

Tổng cộng: 1.047 calo/ngày

Áp dụng đi bộ mỗi ngày 30 phút sẽ đốt cháy 3.000 calo + lượng ăn mỗi ngày cho phép = 1.050 calo, bạn sẽ giảm được 6kg trong vòng 3 tháng.