Năm nào cũng vậy, cứ đến mùa này, ngư dân miệt biển miền Trung quê tôi lại bội thu mùa cá nục. Từng buổi sáng, dọc các bến ghe thuyền, các bãi cá, ngư dân rộn ràng đưa cá nục cập bờ, nhiều hơn bao giờ hết.
Cá nục được chế biến thành nhiều món: kho, nướng, hấp, nấu chua, nấu sốt... Ưu điểm của cá nục mới vớt lên từ biển là tươi ngọt, con nào con nấy cứng đơ, da bóng, mắt sáng trong. Do cá tươi nên thịt ngon, ăn kiểu gì cũng có cảm giác. Những bữa đầu mùa, người ta thường chọn những mớ cá thật tươi đem kho hoặc canh chua; những ngày cá nhiều lại đổi món như cá nướng, hấp.
Phải nói cá nục tươi nướng dầm với nước mắm ngon ăn cơm hết chỗ chê, độ này mỗi trai biển ăn mỗi lần cả lon gạo vẫn thấy thèm. Ăn cá nướng ngon nhưng vẫn chưa bằng cá hấp. Trời ơi, con cá nục tươi đem hấp cách thủy, nhìn là muốn ăn liền. Cá nục hấp thường ăn với bánh tráng, rau sống nửa buổi hoặc thay cơm bữa. Chế biến món này đầy đủ phụ gia ăn kèm, lạ ngon nên cả nhà ngồi ăn đến khi no bụng mà không thấy ngán.
Những hôm được mùa, cá nục tươi lúc nào cũng có trong bữa ăn ở nhà, bất kể món gì. Nhìn thế tôi nhớ lại một thời khốn khó xưa kia, khi gia đình còn ở quê xa. Ngày đó, vì thức ăn còn hạn chế, nó được xem là con cá bình dân nên người ta bán rộng rãi, tuy không tươi lắm nhưng mẹ thường chọn mua cá nục về kho cho cả gia đình ăn thường niên. Ăn cá kho mãi rồi đến cá phơi khô, cá muối mắm, gần như ăn suốt mùa suốt tháng, suốt thời tuổi nhỏ... Rồi những năm chín mươi của thế kỷ trước, tôi đi học xa, mỗi ngày phải ghé chợ mua thực phẩm để tự nấu ăn, con cá nục bên chợ Bến Ngự, An Cựu (Huế) cũng theo chúng tôi về phòng trọ, đồng hành với những bữa cơm suốt mấy mùa mưa nắng.
Bây giờ đi làm, được đi, được ăn nhiều thức ngon, thế nhưng mỗi lần nhìn thấy con cá nục bất cứ nơi đâu, tôi cũng có cảm giác như muốn được thưởng thức liền. Nó gợi và gắn với tôi như một món quà kỷ niệm, tri ân của cả một thời tuổi thơ cho đến lúc trưởng thành. Thầm cảm ơn mỗi năm mỗi mùa cá nục quê hương...
Tấn Trực
